top of page

Οι Αόρατες

Γυναίκες, Νυχτερινή Βάρδια και Θάνατος στην Ελληνική Βιομηχανία

#001

— Μια έρευνα του Anansi Tactics για την έμφυλη διάσταση των εργατικών ατυχημάτων

Τι είναι αυτό το κείμενο

Ερώτημα

Υπάρχει έμφυλη διάσταση στα εργατικά δυστυχήματα — και ειδικά στη νυχτερινή βάρδια;

Τι ξέρουμε

Πέντε γυναίκες εργάτριες έχασαν τη ζωή τους στη νυχτερινή βάρδια της ΒΙΟΛΑΝΤΑ (26/1/2026). Η έκρηξη και η πυρκαγιά βρίσκονται υπό δικαστική διερεύνηση.

Τι δεν ξέρουμε

Δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα στοιχεία για τη σύνδεση εργατικών ατυχημάτων με: τύπο βάρδιας/ωραρίου, οικογενειακή κατάσταση, καθεστώς σύμβασης, ή φροντιστικές υποχρεώσεις. Αυτά τα κενά καθιστούν την έμφυλη διάσταση του προβλήματος αόρατη.

Μεθοδολογία

Ανάλυση δεδομένων από: Επιθεώρηση Εργασίας, ΕΛΣΤΑΤ (ESAW), καταγραφές συνδικαλιστικών φορέων, διεθνείς οργανισμούς (ILO, EIGE, Eurostat). Πλήρης βιβλιογραφία στο τέλος.

w28-16002431347359.jpg
w28-16002431347359.jpg
w28-16002431347359.jpg

Πρόλογος

Τρίκαλα, 26 Ιανουαρίου 2026, λίγο πριν τις 04:00

Η Βασιλική Σκαμπαρδώνη, 42 ετών, μητέρα δύο παιδιών ηλικίας 3 και 5 ετών, βρισκόταν στο εργοστάσιο της ΒΙΟΛΑΝΤΑ όταν σημειώθηκε η έκρηξη που έκοψε το κτίριο στα δύο.¹ Μαζί της ήταν η Αγάπη Μπουνόβα, 58 ετών, γιαγιά που της έμενε ένας χρόνος για τη σύνταξη. Η Αναστασία Νάσιου, 56 ετών, είχε επιστρέψει από τη Γερμανία μόλις έξι μήνες πριν. Η Έλενα Κατσαρού, 45 ετών, μητέρα ενός 13χρονου. Η Σταυρούλα Μπουκουβάλα, μητέρα τριών παιδιών.

Πέντε γυναίκες. Πέντε μητέρες ή γιαγιάδες. Μία κοινή "επιλογή": η νυχτερινή βάρδια. Τα αίτια της έκρηξης διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές — σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, εξετάζεται το ενδεχόμενο διαρροής αερίου.² Ο ιδιοκτήτης της εταιρείας και δύο στελέχη έχουν οδηγηθεί στον εισαγγελέα.³ 

Αλλά αυτό το κείμενο δεν αφορά τα αίτια του συγκεκριμένου ατυχήματος. Αφορά το ερώτημα γιατί ήταν αυτές οι γυναίκες εκεί εκείνη τη νύχτα;

Η απάντηση κρύβει μια αλήθεια που παραμένει αόρατη: οι γυναίκες της νυχτερινής βάρδιας δεν "επιλέγουν" — εξαναγκάζονται. Δουλεύουν τη νύχτα για να μπορούν το πρωί να πάνε τα παιδιά στο σχολείο, να φροντίσουν τα εγγόνια, να μαγειρέψουν, να καθαρίσουν. Να κάνουν τη δεύτερη, απλήρωτη βάρδια τους.

Η τραγωδία της ΒΙΟΛΑΝΤΑ δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό.

Είναι σύμπτωμα ενός συστήματος που καθιστά τις εργάτριες αόρατες — μέχρι να πεθάνουν.

Μέρος Πρώτο: Οι Αριθμοί που Δεν Συγκρίνονται
 

Δύο καταγραφές, δύο πραγματικότητες.
Ας ξεκινήσουμε από αυτά που ξέρουμε — ή νομίζουμε ότι ξέρουμε.
Σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις της Επιθεώρησης Εργασίας, τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στην Ελλάδα κυμαίνονται σταθερά γύρω στα 46-48 ετησίως τα τελευταία χρόνια. Για το 2025, η Επιθεώρηση αναφέρει 42 θανατηφόρα ατυχήματα, με άλλα 5 υπό διερεύνηση.⁴
 

Παράλληλα, υπάρχει μια δεύτερη καταγραφή — αυτή που προκύπτει από εκτιμήσεις συνδικαλιστικών οργανώσεων και ερευνητικών δικτύων:
​
 
​

Γιατί τέτοια απόκλιση;

 

Οι δύο καταγραφές δεν μετράνε το ίδιο πράγμα. Η απόκλιση εξηγείται από διαφορές στα κριτήρια και τα πεδία κάλυψης:

Η Επιθεώρηση Εργασίας καταγράφει τα ατυχήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της, ακολουθώντας τη μεθοδολογία ESAW (European Statistics on Accidents at Work) της Eurostat.⁷ Η καταγραφή αφορά συγκεκριμένους κλάδους και τύπους απασχόλησης.

Οι συνδικαλιστικές καταγραφές τείνουν να περιλαμβάνουν ευρύτερες κατηγορίες: τροχαία κατά τη μετάβαση από/προς την εργασία, ατυχήματα σε κλάδους εκτός αρμοδιότητας ΣΕΠΕ (π.χ. αγροτικός τομέας, ένοπλες δυνάμεις), περιστατικά που δεν αναγγέλθηκαν επίσημα.

 

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι "ποιος αριθμός είναι ο σωστός". Είναι: πόσα ατυχήματα δεν καταγράφονται καθόλου;

Σύμφωνα με αναφορές που επικαλούνται τη μεθοδολογία της Eurostat, εκτιμάται ότι στην Ελλάδα καταγράφεται μόνο ένα μέρος — πιθανώς το 30-40% — των πραγματικών εργατικών ατυχημάτων.⁸ Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στη σύγκριση με χώρες που έχουν πιο ολοκληρωμένα συστήματα καταγραφής.

Και υπάρχει κάτι ακόμα που δεν καταγράφεται σχεδόν καθόλου: οι επαγγελματικές ασθένειες. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO), οι θάνατοι από επαγγελματικές ασθένειες είναι περίπου έξι φορές περισσότεροι από τους θανάτους από εργατικά ατυχήματα σε παγκόσμιο επίπεδο.⁹ Στην Ελλάδα, οι επαγγελματικές ασθένειες παραμένουν σχεδόν εξ ολοκλήρου εκτός στατιστικής καταγραφής.

 

Τι ξέρουμε για το φύλο — και τι όχι

 

Σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς, η ΕΛΣΤΑΤ δημοσιεύει στοιχεία εργατικών ατυχημάτων ανά φύλο. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία (2023) δείχνουν: 51 θανατηφόρα ατυχήματα, εκ των οποίων 48 άνδρες και 3 γυναίκες.¹⁰

Αυτός ο αριθμός — 3 γυναίκες — φαίνεται μικρός. Αλλά η ΒΙΟΛΑΝΤΑ μόνη της πρόσθεσε 5 γυναίκες σε μία νύχτα. Τι σημαίνει αυτό;

Σημαίνει ότι τα συγκεντρωτικά στοιχεία κρύβουν σημαντικές διακυμάνσεις. Αλλά κυρίως σημαίνει ότι τα στοιχεία που θα φώτιζαν πραγματικά την έμφυλη διάσταση δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα:

  • Δεν υπάρχουν στοιχεία ανά τύπο βάρδιας (πρωινή/απογευματινή/νυχτερινή)

  • Δεν υπάρχουν στοιχεία για οικογενειακή κατάσταση ή αριθμό παιδιών

  • Δεν υπάρχουν στοιχεία για καθεστώς σύμβασης (μόνιμη/προσωρινή/εργολαβία)

  • Δεν υπάρχουν στοιχεία για φροντιστικές υποχρεώσεις

Αυτά ακριβώς τα πεδία θα μας επέτρεπαν να απαντήσουμε στο ερώτημα: υπάρχει συστημική σχέση μεταξύ νυχτερινής εργασίας, μητρότητας και επαγγελματικού κινδύνου;

 

Η ΒΙΟΛΑΝΤΑ μας έδωσε μια σκληρή ένδειξη: 5 νεκρές, 100% γυναίκες, 100% νυχτερινή βάρδια, 100% μητέρες ή γιαγιάδες. Αλλά χωρίς συστηματικά δεδομένα, δεν μπορούμε να ξέρουμε αν αυτό είναι εξαίρεση ή κανόνας.

Μέρος Δεύτερο: Η Διπλή Βάρδια

Η "επιλογή" που δεν είναι επιλογή

Στις ημέρες μετά την τραγωδία, τα ρεπορτάζ επαναλάμβαναν μια φράση: οι εργάτριες "είχαν επιλέξει" τη νυχτερινή βάρδια.¹¹

Η λέξη "επιλογή" εμφανίστηκε δεκάδες φορές.

Αλλά ας ακούσουμε τι λένε οι ίδιες οι ιστορίες:

 

  • Η Βασιλική Σκαμπαρδώνη είχε κομμωτήριο μέχρι το 2020. Η πανδημία το έκλεισε. Η ΒΙΟΛΑΝΤΑ ήταν η λύση — και η νυχτερινή βάρδια η μόνη επιλογή που της επέτρεπε να είναι με τα παιδιά της (3 και 5 ετών) το πρωί, όσο ο σύζυγός της δούλευε.¹²

 

  • Η Αγάπη Μπουνόβα δούλευε στη ΒΙΟΛΑΝΤΑ 15 χρόνια. Η νυχτερινή της επέτρεπε να πηγαίνει τα εγγόνια της στο σχολείο — γιατί ο γιος και η νύφη της δούλευαν.¹³

 

  • Η Αναστασία Νάσιου είχε γυρίσει από τη Γερμανία έξι μήνες πριν. Χρειαζόταν ένσημα για τη σύνταξη. Η νυχτερινή βάρδια ήταν αυτή που είχε ανάγκη η εταιρεία.¹⁴

 

Αυτό δεν είναι επιλογή. Είναι εξαναγκασμός — ο εξαναγκασμός που προκύπτει όταν η κοινωνία περιμένει από τις γυναίκες να κάνουν δύο δουλειές με την αμοιβή της μίας.

 

Η "δεύτερη βάρδια" σε αριθμούς

Η κοινωνιολόγος Arlie Hochschild το ονόμασε "The Second Shift" — η δεύτερη βάρδια. Η απλήρωτη εργασία που κάνουν οι γυναίκες στο σπίτι, πέρα από την αμειβόμενη εργασία τους.¹⁵

 

Τα στοιχεία για την Ελλάδα:

Σύμφωνα με το Gender Equality Index του European Institute for Gender Equality (EIGE), η Ελλάδα κατατάσσεται στην 22η θέση από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ — και ειδικά στον τομέα "time" (κατανομή χρόνου μεταξύ αμειβόμενης και μη αμειβόμενης εργασίας) βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις.¹⁶

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τη χρήση χρόνου, οι Ελληνίδες αφιερώνουν κατά μέσο όρο σημαντικά περισσότερες ώρες ημερησίως σε απλήρωτη οικιακή εργασία και φροντίδα σε σύγκριση με τους άνδρες.¹⁷

Αυτό σημαίνει ότι για μια Ελληνίδα εργαζόμενη μητέρα στη νυχτερινή βάρδια, το 24ωρο μοιάζει κάπως έτσι:

Αυτό δεν είναι ζωή. Είναι επιβίωση.

Η αοράτοποίηση

​

Το πιο σημαντικό ερώτημα που θέτει η τραγωδία της ΒΙΟΛΑΝΤΑ είναι: **"Πόσο μετράνε οι ζωές των εργατριών;"**¹⁸

 

Ας αναρωτηθούμε: Πόσες φορές απασχόλησαν την πολιτική ζωή οι συνθήκες ασφάλειας στους χώρους εργασίας; Πόσο έχουν συζητηθεί τα προβλήματα των "εργατριών της νυχτερινής βάρδιας"; Πόσες φορές έχουν συζητηθεί αυτά τα θέματα στη Βουλή;

Οι βιομηχανικές εργάτριες είναι αόρατες στον δημόσιο διάλογο — μέχρι να πεθάνουν. Και τότε γίνονται θέμα για λίγες μέρες, πριν η ατζέντα προχωρήσει.

 

Μέρος Τρίτο: Το Κενό Προστασίας

 

Ποιος προστατεύει τις εργάτριες;

Θεωρητικά, οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα προστατεύονται από ένα πλέγμα θεσμών: συλλογικές συμβάσεις εργασίας, Επιθεώρηση Εργασίας, νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια. Στην πράξη, αυτό το πλέγμα έχει σημαντικά κενά.

 

Συλλογικές Συμβάσεις: Η πλειοψηφία εκτός κάλυψης

Σύμφωνα με στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ που αναφέρονται σε δημοσιεύματα του Υπουργείου Εργασίας, πάνω από το 70% των μισθωτών εργαζομένων δεν καλύπτονται από κλαδικές ή επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.¹⁹

Αυτό σημαίνει ότι 7 στους 10 εργαζόμενους δεν έχουν συλλογική διαπραγμάτευση για τους μισθούς τους, τα ωράριά τους, τις συνθήκες ασφάλειας.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Νοέμβριο του 2025 ένα νέο πλαίσιο (με πολλά θολά/αντεργατικά σημεία) για τις συλλογικές συμβάσεις, με στόχο να διευκολυνθεί η επέκταση των κλαδικών συμβάσεων.²⁰ Αλλά μέχρι να εφαρμοστεί, η πλειοψηφία των εργαζομένων παραμένει εκτός συλλογικής προστασίας.

 

Επιθεώρηση Εργασίας: Περιορισμένοι πόροι

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργατοτεχνιτών Γάλακτος, Τροφίμων και Ποτών, στην ανακοίνωσή της για απεργία στις 3 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι "η έλλειψη των αναγκαίων μέτρων ασφάλειας και υγείας, η αποψίλωση των ελεγκτικών μηχανισμών και η ανυπαρξία ελέγχων από τις αρμόδιες κρατικές αρχές" είναι μεταξύ των αιτίων της τραγωδίας.²¹

Ανεξάρτητα από το αν αυτή η εκτίμηση επιβεβαιωθεί για τη συγκεκριμένη περίπτωση, θέτει ένα γενικότερο ερώτημα: επαρκούν οι έλεγχοι;

 

Οι αλλαγές στο εργασιακό πλαίσιο

Ο Πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία έχει σχολιάσει ότι "η υποβάθμιση των ελεγκτικών μηχανισμών, η συστηματική υποκαταγραφή και η απουσία τριμερούς κοινωνικού διαλόγου επιδεινώνουν δραματικά την κατάσταση."²²

 

Η ΒΙΟΛΑΝΤΑ: Τα οικονομικά στοιχεία

Η ΒΙΟΛΑΝΤΑ Α.Ε. είναι μια ιστορία επιχειρηματικής επιτυχίας. Από ένα μικρό αρτοποιείο στα Τρίκαλα, εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δυναμικές εταιρείες τροφίμων της χώρας.

Τα δημοσιευμένα οικονομικά της στοιχεία για το 2024:²³

infographic_04_violanta.png

Από το 2016 έως το 2024, οι πωλήσεις της εταιρείας τετραπλασιάστηκαν: από περίπου 9 εκατ. € σε 38 εκατ. €.²⁴

Σημειώνουμε αυτά τα στοιχεία χωρίς να υπονοούμε αιτιώδη σχέση με το ατύχημα — τα αίτια του οποίου διερευνώνται από τη δικαιοσύνη. Τα αναφέρουμε γιατί θέτουν ένα γενικότερο ερώτημα: σε ποιο βαθμό οι επενδύσεις σε υγεία και ασφάλεια ακολουθούν την ανάπτυξη μιας επιχείρησης;

Δεν έχουμε δημόσια διαθέσιμα στοιχεία για το πόσα επενδύουν οι ελληνικές βιομηχανίες σε μέτρα υγείας και ασφάλειας — ούτε για τη ΒΙΟΛΑΝΤΑ ούτε για οποιαδήποτε άλλη εταιρεία. Αυτή η έλλειψη διαφάνειας είναι από μόνη της πρόβλημα.

Μέρος Τέταρτο: Τα Κενά στη Γνώση

 

Τι δεν γνωρίζουμε — και γιατί έχει σημασία

Η έρευνα αυτή αποκάλυψε όχι τόσο απαντήσεις, όσο ερωτήματα που δεν μπορούν να απαντηθούν με τα υπάρχοντα δημόσια δεδομένα:

 

1. Νυχτερινή βάρδια και ατυχήματα

 

Πόσα εργατικά ατυχήματα συμβαίνουν στη νυχτερινή βάρδια;

Υπάρχει υπερεκπροσώπηση συγκεκριμένων ομάδων;

Ποιος είναι ο ρόλος της κόπωσης;

 

2. Φύλο, οικογένεια και επαγγελματικός κίνδυνος

 

Οι εργαζόμενες με παιδιά συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες βάρδιες ή θέσεις;

Υπάρχει σχέση μεταξύ φροντιστικών υποχρεώσεων και έκθεσης σε κίνδυνο;

 

3. Καθεστώς εργασίας και ασφάλεια

 

Οι εργαζόμενοι με προσωρινές συμβάσεις ή σε καθεστώς εργολαβίας έχουν υψηλότερα ποσοστά ατυχημάτων;

Πώς επηρεάζει η έλλειψη συλλογικής σύμβασης την ασφάλεια;

 

4. Επαγγελματικές ασθένειες

 

Πόσοι εργαζόμενοι πεθαίνουν ή αρρωσταίνουν από επαγγελματικές ασθένειες;

Γιατί δεν καταγράφονται;

 

Χωρίς αυτά τα δεδομένα, η συζήτηση για την εργασιακή ασφάλεια παραμένει στην επιφάνεια. Η έμφυλη διάσταση — αν υπάρχει — παραμένει αόρατη.

 

Επίλογος: Τα ονόματα, ξανά

 

  • Έλενα Κατσαρού, 45 ετών. Μητέρα ενός 13χρονου αγοριού.

  • Βασιλική Σκαμπαρδώνη, 42 ετών. Μητέρα δύο παιδιών, 3 και 5 ετών.

  • Σταυρούλα Μπουκουβάλα. Μητέρα τριών παιδιών.

  • Αναστασία Νάσιου, 56 ετών. Μητέρα τριών παιδιών.

  • Αγάπη Μπουνόβα, 58 ετών. Μητέρα, γιαγιά. Της έμενε ένας χρόνος για τη σύνταξη.

 

Δεν ήταν απλώς "εργάτριες της νυχτερινής βάρδιας". Ήταν γυναίκες που σήκωναν διπλό βάρος — στη δουλειά και στο σπίτι. Γυναίκες που "επέλεγαν" τη νύχτα γιατί η μέρα ανήκε στους άντρες τους, τα παιδιά και τα εγγόνια τους.

​

Οι αόρατες έγιναν ορατές με τον πιο τραγικό τρόπο.

Η δικαιοσύνη για εκείνες σημαίνει να μην ξαναγίνουν αόρατες.

Υποσημειώσεις

¹ Για τις συνθήκες της έκρηξης: Dnews, "«Βιολάντα»: Βαρύς φόρος αίματος με 4 εργαζόμενες της νυχτερινής βάρδιας νεκρές", 26/1/2026. https://www.dnews.gr/eidhseis/ellada/568945/violanta-varys-foros-aimatos-me-4-ergazomenes-tis-nyxterinis-vardias-nekres-pos-apofeyxthike-megalyteri-tragodia

² Για το σενάριο διαρροής αερίου υπό διερεύνηση: iefimerida, "Στον εισαγγελέα ο ιδιοκτήτης και δύο στελέχη του εργοστασίου Βιολάντα", 28/1/2026. https://www.iefimerida.gr/ellada/trikala-eisaggelea-idioktitis-biolanta-diarroi-propanioy

³ Ό.π.

⁴ Δελτίο Τύπου Επιθεώρησης Εργασίας, 27/1/2026: "Τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, σύμφωνα με τις εκθέσεις της Επιθεώρησης Εργασίας, για το 2021 ήταν 46, για το 2022 ήταν επίσης 46, για το 2023 ήταν 47, ενώ το 2024 ήταν 48. Για το 2025 τα θανατηφόρα ατυχήματα ανέρχονται σε 42, ενώ άλλα 5 βρίσκονται υπό διερεύνηση." https://www.hli.gov.gr/dimosiefseis/deltia-typou/me-diethni-kai-evropaika-protypa-i-katagrafi-kai-axiologisi-ton-ergatikon-atychimaton/

⁵ Στοιχεία συνδικαλιστικών φορέων όπως αναφέρονται σε: Epirusgate, "«Μαύρο» ρεκόρ – 201 νεκροί σε εργατικά ατυχήματα στην Ελλάδα το 2025", 6/1/2026. https://epirusgate.gr/mavro-rekor-201-nekroi-se-ergatika-atychimata-stin-ellada-to-2025/ | Επίσης: Dnews, "Πόσο μετράνε τελικά οι ζωές των εργατριών;", 27/1/2026. https://www.dnews.gr/eidhseis/ellada/569231/poso-metrane-telika-oi-zoes-ton-ergatrion

⁶ Βλ. υποσημείωση 4.

⁷ Για τη μεθοδολογία ESAW: ΕΛΙΝΥΑΕ, "Ευρωπαϊκές Στατιστικές Εργατικών Ατυχημάτων (ΕΣΕΑ)". https://www.elinyae.gr/index.php/themata-yae/ergatika-atyhimata/page/eyropaikes-statistikes-ergatikon-atyhimaton-esea-european

⁸ Η εκτίμηση 30-40% αναφέρεται σε δηλώσεις συνδικαλιστικών φορέων που επικαλούνται στοιχεία/μεθοδολογία Eurostat. Βλ. Epirusgate, ό.π.: "Σύμφωνα με τη Eurostat, στην Ελλάδα καταγράφεται μόλις το 30% – 40% των εργατικών «ατυχημάτων»."

⁹ ILO, Safety and Health at Work: "Over 2.3 million women and men die at work from an occupational injury or disease every year. Over 350,000 deaths are due to fatal accidents and almost 2 million deaths are due to fatal work-related diseases." https://www.ilo.org/global/topics/safety-and-health-at-work/lang--en/index.htm

¹⁰ ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Εργατικών Ατυχημάτων. Τα στοιχεία για το 2022-2023 είναι διαθέσιμα στη σελίδα στατιστικών εργασίας. https://www.statistics.gr/el/statistics/emp

¹¹ Βλ. ενδεικτικά: The Toc, "Οι ιστορίες των πέντε νεκρών εργατριών στη Βιολάντα: Δούλευαν νύχτα για να φροντίσουν παιδιά και εγγόνια", 27/1/2026. https://www.thetoc.gr/koinwnia/article/oi-istories-ton-pente-nekron-ergatrion-sti-biolanta-douleuan-nuxta-gia-na-frontisoun-paidia-kai-eggonia/

¹² Newsit, "Οι πέντε γυναίκες θύματα της τραγωδίας και οι προσωπικές ιστορίες τους", 27/1/2026. https://www.newsit.gr/ellada/ekriksi-sti-violanta-oi-pente-gynaikes-thymata-tis-tragodias-kai-oi-prosopikes-istories-tous-i-metanastria-i-mana-i-giagia-kai-o-agonas-gia-to-merokamato/4584532/

¹³ Ό.π.

¹⁴ Ό.π.

¹⁵ Hochschild, Arlie Russell, with Anne Machung. The Second Shift: Working Families and the Revolution at Home. New York: Viking, 1989.

¹⁶ EIGE, Gender Equality Index 2023. https://eige.europa.eu/gender-equality-index/2023 Για τον τομέα "time": https://eige.europa.eu/gender-equality-index/2023/domain/time

¹⁷ ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Χρήσης Χρόνου. https://www.statistics.gr/el/statistics/liv

¹⁸ Dnews, "Πόσο μετράνε τελικά οι ζωές των εργατριών;", ό.π.

¹⁹ newmoney, "Συμφωνία για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας: Τι σημαίνει, ποιοι κλάδοι ωφελούνται", 27/11/2025: "Σήμερα η πλειονότητα των εργαζομένων δεν καλύπτεται από κάποια μισθολογική συλλογική σύμβαση εργασίας [...] το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ καταγράφει ότι η συντριπτική πλειονότητα των μισθωτών εργαζομένων (πάνω από 70%) δεν καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις." https://www.newmoney.gr/roh/ergasiaka/simfonia-gia-tis-sillogikes-simvasis-ergasias-ti-simeni-pii-kladi-ofelounte-ke-pos-tha-ftasoume-stin-afxisi-meson-misthon/

²⁰ Ό.π. Επίσης: powergame, "Συλλογικές συμβάσεις: Ποιοι κλάδοι είναι στην αναμονή για αυξήσεις μισθών", 7/1/2026. https://www.powergame.gr/asfalisi/1264327/syllogikes-symvaseis-poioi-kladoi-einai-stin-anamoni-gia-afxiseis-misthon/

²¹ Όπως αναφέρεται σε: Prisma Radio, "Πόσο μετράνε τελικά οι ζωές των εργατριών;", 27/1/2026. https://prismaradio.gr/2026/01/27/poso-metrane-telika-oi-zoes-ton-ergatrion/

²² Epirusgate, ό.π.

²³ Fortune Greece, "Βιολάντα: Η διαδρομή της ελληνικής μπισκοτοποιίας από τα Τρίκαλα στη διεθνή αγορά", 26/1/2026. https://www.fortunegreece.com/article/violanta-i-diadromi-tis-ellinikis-biskotopoiias-apo-ta-trikala-sti-diethni-agora/

²⁴ Ό.π.

Πλήρης Βιβλιογραφία

Πρωτογενείς πηγές

Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ)

Επιθεώρηση Εργασίας (Ανεξάρτητη Αρχή)

Eurostat

EIGE (European Institute for Gender Equality)

ILO (International Labour Organization)

Υπουργείο Εργασίας

ΕΛΙΝΥΑΕ

Δευτερογενείς πηγές (Δημοσιεύματα)

Για την τραγωδία ΒΙΟΛΑΝΤΑ:

Για τα στατιστικά εργατικών ατυχημάτων:

Για τις Συλλογικές Συμβάσεις:

Ακαδημαϊκές αναφορές

  • Hochschild, Arlie Russell, with Anne Machung. The Second Shift: Working Families and the Revolution at Home. New York: Viking, 1989.

Περιορισμοί της έρευνας

  1. Τα αίτια του ατυχήματος στη ΒΙΟΛΑΝΤΑ βρίσκονται υπό δικαστική διερεύνηση. Δεν διατυπώνουμε συμπεράσματα για τα αίτια ή τις ευθύνες.

  2. Τα στοιχεία για την έμφυλη κατανομή εργατικών ατυχημάτων ανά τύπο βάρδιας, οικογενειακή κατάσταση και καθεστώς σύμβασης δεν είναι δημόσια διαθέσιμα. Αυτό αποτελεί κεντρικό εύρημα της έρευνας.

  3. Οι εκτιμήσεις συνδικαλιστικών φορέων για τον αριθμό εργατικών ατυχημάτων βασίζονται σε διαφορετική μεθοδολογία από τις επίσημες εκθέσεις. Οι δύο καταγραφές δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες.

  4. Η εκτίμηση ότι καταγράφεται το 30-40% των ατυχημάτων προέρχεται από δηλώσεις που επικαλούνται στοιχεία Eurostat, όχι από απευθείας έκθεση της Eurostat.

 

© 2026 Anansi Tactics. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται με αναφορά στην πηγή.

​

Ημερομηνία δημοσίευσης: [28/1/2026]
 

© 2026 by Anansi Tactics Project

Privacy Policy

bottom of page